Biznes w Rosji
Obecnie w Rosji farby i lakiery produkuje ponad 200 przedsiębiorstw. W ostatnim czasie znacznie powiększyła się ilość drobnych producentów farb i lakierów. Rozszerza się asortyment produktów, zwiększa się gama kolorystyczna tradycyjnych materiałów. Farby i lakiery, oferowane przez rosyjskich producentów dzielą się, ze względu na cenę, na trzy segmenty. Duża część z nich specjalizuje się w produkcji farb i lakierów dla przemysłu remontowo-budowlanego.
Wladimir Jaroszik
W ciągu kilku lat chłonność rosyjskiego rynku farb i lakierów zwiększa się. W 2005 r., według oceny rosyjskiego dziennika "Chim-Kuriera", zapotrzebowanie zwiększyło się o 14,35% w porównaniu do 2003 r., i wyniosło ponad 980 tys. ton farb i lakierów. W strukturze rosyjskiego rynku farb i lakierów w 2005 r. zaszły niewielkie zmiany: produkcja wzrosła o 16,44%, a eksport do krajów WNP i Europy – o 19,05%. Udział eksportu w produkcji wzrósł o 2,24%. Ważnym elementem rezerwy rynku jest niski wskaźnik zapotrzebowania na farby i lakiery przypadający na mieszkańca. Do 1990 r. zapotrzebowanie na farby i lakiery w krajach WNP wynosiło 14,3 kg na osobę rocznie. Obecnie ten wskaźnik nie przewyższa 6 kg na rok. Odnotujmy, że główne wielkości produkcji farb i lakierów odnoszą się do materiałów budowlanego przeznaczenia. Dla porównania: zapotrzebowanie na farby i lakiery w Polsce wynosi 8,8 kg, a w Europie Zachodniej – 12-15,5 kg na osobę.
Obecnie, prawie we wszystkich rosyjskich przedsiębiorstwach produkujących farby rozszerza się asortyment, adaptuje nowe technologie, modernizuje urządzenia technologiczne.
Wielkie fabryki
Według ocen "Chim-Kuriera" produkcja farb i lakierów w kraju osiągnęła ponad 850 tys. ton, przy czym podstawowy udział produkcji przypada na Centralny Region Rosji. W samym regionie ilość produktów rozdzielona jest pomiędzy Jarosławski Okręg, gdzie znajdują się takie większe przedsiębiorstwa jak: OAO "Lakokraska" i OAO "Ruskie Kraski", a także Moskwę i Okręg Moskiewski, w których znajdują się "TD "ZLKZ" i OAO "Odilak", mają siedzibę takie przedsiębiorstwa jak ZAO "Akzo Nobel Diekor", AOZT "Oliviesta", Podolski Zakład Materiałów Budowlanych, OOO "Perspektywa FL", "Raduga Sintez" i inne przedsiębiorstwa. Obecnie w obszarze Moskwy i okręgu produkuje się farby i lakiery w minimum 40 przedsiębiorstwach.
Przemysł farb i lakierów umiejscowiony jest także w innych regionach Rosji. Na przykład, 55% farb i lakierów produkuje się w Północno-Kaukazkim Regionie, gdzie jednym z większych przedsiębiorstw jest ZAO "Empils", około 15% przypada na "CZHPO im. Z.S. Cahilowa", a 20% na Krasnodarskiego "Chimika" i Stawropolski "Stavbytchim". W tym rejonie farby i lakiery produkuje się głównie w wielkich przedsiębiorstwach.
Dynamicznie rozwija się również produkcja w Północno-Zachodnim Regionie. Na przykład, w Sankt-Petersburgu mieści się znana spółka "Teks", która produkuje ponad 70 tys. wyrobów rocznie. Oprócz niej, mieszczą się tam takie większe spółki Rosji, jak "Nievskiie kraski", "Pigmient", "Nowbytchim", a także szereg fabryk farb i lakierów "Dia", "Kronos SPb" i inne. W tabeli zostały przedstawione dane na temat produkcji farb i lakierów przez większe rosyjskie przedsiębiorstwa.
Powstają małe spółki
W 2005 r., nie uwzględniając wzrostu wielkości produkcji, zmniejszył się udział wyprodukowanych wyrobów przez wielkie przedsiębiorstwa. W 2005 r. wskaźnik ten zmniejszył się do 52%, ale ilość przedsiębiorstw produkujących farby i lakiery znacznie się zwiększyła, a większość z nich charakteryzuje się niewielkimi mocami produkcyjnymi (1-2,5 tys. ton rocznie). Wyroby takich producentów rozprowadzane są głównie na rynkach lokalnych. Najczęściej takie produkty skierowane są do niedostatecznie uświadomionych konsumentów. Chociaż rosyjski rynek producentów farb i lakierów nasycony jest produktami niskiego segmentu cenowego, to konkurencja w tym sektorze jest bardzo duża, a rentowność produkcji niska.
W 2005 r. nie odnotowano znacznego wzrostu ilości drobnych producentów. Oprócz tego, wszystkie większe spółki zbudowały sieci dystrybucji, które są obecne we wszystkich ważnych regionach, co znacznie utrudniło życie drobnym producentom.
Zmiana asortymentu produkcji
Asortyment farb i lakierów na rynku rosyjskim uwarunkowany jest przez szereg czynników takich jak struktura zapotrzebowania, możliwości surowcowe producentów, popyt poparty płynnością finansową, a także przez koszty energetyczne i transportu. Na dzień dzisiejszy na rynku rosyjskim rośnie udział wodno-emulsyjnych farb i lakierów w ogólnej wielkości produkcji. Tylko w 2004 r. wyniósł on 25%. Jeśli chodzi o materiały tradycyjne, to asortyment akrylowych farb i lakierów, produkowanych na przemysłową skalę, nie zmienił się. Tendencja ta dotyczy także produkcji emalii ftalowych.
W ostatnich latach na rynku rosyjskim odczuwalna jest obecność znanych zagranicznych spółek i przedsiębiorstw, produkujących pod swoimi markami: farby "Terrakot", "Akzo Nobel Dekor", "Finnokolor". Wielkości produkcji tych przedsiębiorstw nie przewyższają 5 tys. ton rocznie. Dzięki produkcji takiego szerokiego asortymentu wysokiej jakości, ich popularność wśród konsumentów rośnie z roku na rok, co pozwala tym spółkom stabilnie zwiększać wielkości produkcji na rosyjskim rynku.
Eksport
W przeciągu ostatnich lat znacznie wzrosły wielkości eksportu farb i lakierów z Rosji. Eksport tych wyrobów w 2005 r. wyniósł już 68,71 tys. ton. W porównaniu z rokiem 2004 – 57,46 tys. ton, eksport wzrósł o 19,58%. Największy przyrost eksportu obserwuje się w segmencie produkcji na bazie zagęszczonych żywic, a także w segmencie wyrobów wodno-emulsyjnych. W tym czasie znacznie zmniejszyły się wielkości eksportu farb i lakierów na bazie żywic polimerowych i farb olejnych. Zmniejszenie wielkości eksportu takich materiałów związane jest z tym, że cena na produkty tej grupy znacznie wzrosła. Równorzędnie z tym zmniejszenie wielkości dostaw farb olejnych jest zgodne ze światowymi tendencjami spadku zapotrzebowania na nie. Dlatego też stopniowo te produkty znikają z rosyjskiego rynku. 47% całego eksportu stanowiły farby i lakiery na bazie zagęszczonych żywic. W 2005 r. utrzymała się tendencja wzrostu eksportu wodno-emulsyjnych farb i lakierów. Coroczny przyrost w tej grupie wynosi 12-18%.
Główne wielkości eksportu rosyjskich producentów farb i lakierów we wszystkich asortymentach przypadają na kraje WNP i Kazachstan – 38%. Wielu producentów uważa tę środkowoazjatycką republikę za perspektywiczną dla zdobywania rynków azjatyckich.
Import
Asortyment produktów na rosyjskim rynku rozszerza się dzięki importowi. Łączna wielkość importu w Rosji farb i lakierów wyniosła 205 tys. ton, przy czym główny potok importowanych farb i lakierów idzie do Rosji z Niemiec – 14%, Finlandii – 11%, Białorusi – 9,7%, Estonii – 9%, Litwy, USA, Korei – po 7%.
Głównymi dostawcami z Białorusi są OAO "Lakokraska" (Lida), a także "Miński LKZ". Z Białorusi do Rosji w 2005 r. łącznie zaimportowano około 20 tys. ton farb i lakierów, 60% wielkości dostaw to lakiery akrylowe i półfabrykaty. Najdroższe farby i lakiery są importowane z Belgii, Wielkiej Brytanii i Holandii.
Rynek i ceny
W przeciągu ostatnich lat walka na rynku wewnętrznym pomiędzy rosyjskimi producentami toczy się w jednym kierunku: większość spółek dąży do zwiększenia dostaw tanich produktów, obniżenia ich ceny poprzez uproszczenie i potanienie receptur. W dzisiejszych czasach rosyjski konsument nie oczekuje rozszerzenia asortymentu, a jakościowej zmiany istniejącego (polepszenie właściwości, rozszerzenie gamy kolorystycznej). Sprostanie tym oczekiwaniom wymaga dodatkowych inwestycji. Innym problemem, który odbija się na cenach, jest deficyt lakierów. Większa część niedużych przedsiębiorstw sektora nie posiada w swojej produkcji lakierów. Dlatego w szczycie sezonu w Rosji obserwuje się ich deficyt i ostry wzrost cen na nie.
W 2005 r. poprzez wzrost cen na surowiec i opakowania większość przedsiębiorstw była zmuszona podwyższyć cenę sprzedaży jeszcze przed rozpoczęciem sezonu. Średnio ceny w 2005 r. wzrosły o 3,7%.
W tabeli przedstawione zostały średnie ceny na niektóre z podstawowych rodzajów farb i lakierów z początku sezonu 2005 r. Na początku sezonu 2005 r. większość rosyjskich producentów podniosła ceny produktów o 10-12%. Jednak, jak zauważają specjaliści, fakt ten nie wpłynął istotnie na zmianę popytu na produkty. Teraz na ugruntowanie własnej marki na rynku środki wykładają nie tylko liderzy, ale i producenci regionalni, co z kolei odzwierciedla się w cenie produktów. Z kolei wysoka konkurencja na rosyjskim rynku przyczynia się do zmniejszenia udziału produktów o złej jakości.
Autor jest korespondentem wydawnictwa "Business Image" na Białorusi
drukuj ten artykuł
poleć artykuł znajomemu
Najświeższe informacje w kanale RSS (jak używać) 
Luty 2006
Zawartość numeru:
- Instalacje, Urządzenia i Narzędzia:
- Technologie:
- Chemia Budowlana:
- Chemia Gospodarcza i Kosmetyki:
- Zarządzanie:
- Rynki Chemii:
- Chemical Report:
- Rynek dystrybucji surowców chemicznych w 2005 roku
- Biznes w Rosji
- Powłoki:
Zobacz pozostałe numery Chemical Review »