Wskaż Lidera Polskiej Chemii













Logo Chemical Online

Farby i powłoki - okazje i zagrożenia jakie niesie konsolidacja producentów farb

12.06.2007 00:22:11

Niewielu ludzi siedzi bezczynnie czekając aż wyschnie farba lecz wystarczająco wielu ją kupuje, aby uczynić z niej rynek ważny dla przemysłu chemicznego. Polimery, emulsje, pigmenty, koalescenty, a także inne składniki farb są wizytówką inwencji i pomysłowości przemysłu. Wiedzeni wolnym tempem rozwoju tego interesu, komplikacjami wynikającymi z zaostrzania przepisów chroniących środowisko naturalne oraz trudnościami w przekazywaniu na odbiorców podwyżek cen surowców i energii, producenci surowców farb próbują przeciwdziałać skutkom tych procesów jednocząc siły.

Aby pobudzić rozwój, w niektórych przypadkach, konsolidujący się przedsiębiorcy łączą pozyskane technologie z własnymi umiejętnościami. Innym rozwiązaniem, umożliwiającym dostawcom materiałów poprawienie innowacyjności surowców farb oraz zysków, jest przyswajanie rozwiązań w dziedzinach innych niż farby.
Według badań rynku przeprowadzonych przez Euromonitor International, w 2005 r. producenci farb wypracowali w skali świata zysk 86 miliardów dolarów na powłokach budowlanych, powłokach produktów i powłokach specjalnego zastosowania. Z tych badań, przeprowadzonych na zlecenia producenta farb Akzo Nobel i opublikowanych w 2006 roku wynika, że w ciągu ostatnich czterech lat światowy rynek rozwijał się w tempie 3% rocznie. Dzięki gwałtownemu rozwojowi w regionie Azji i Pacyfiku, a także we Wschodniej Europie, roczne tempo wzrostu ma na przestrzeni najbliższych dziesięciu lat przekroczyć 5% .

Światowy biznes farbiarski
Ponieważ duża ilość wytwórców składników do farb i samych farb jest rozsianych po całej kuli ziemskiej, rozmiar światowego biznesu farbiarskiego jest trudny w ocenie, a więc i szacunki się różnią. Philip G. Philips z Chemark Consulting określa wartość tego rynku na zaledwie 72 miliardy dolarów. Ameryka Północna i Zachodnia Europa rysują się tu jako stabilne i dojrzałe rynki o mniej więcej tym samym tempie wzrostu, co cała gospodarka. Jednak najszybciej rozwijające się rynki są w krajach regionu Azji i Pacyfiku, gdzie zachodzi gwałtowna industrializacja, a sprzedaż farb rozwija się w tempie 14% rocznie.
Mimo wzrastającej wartości sprzedaży farb, w Ameryce Północnej i w Zachodniej Europie ich ceny nie dotrzymują kroku konsumenckim indeksom cen. Philips przypisuje to opóźnienie nadprodukcji, która jest udręką przemysłu farbiarskiego w obu tych regionach. Wynikająca stąd konkurencja ogranicza wzrost cen, a nawet zmusza niektórych producentów do zwinięcia interesu. Philips doliczył się 2000 wytwórców farb w Ameryce Północnej w 1975 r. lecz dziś jest ich już tylko 900. Podobnie wygląda to w Zachodniej Europie, gdzie liczba producentów zmniejszyła się z 2700 do 1000.
Twarda konkurencja utrudnia producentom farb także przekładanie na klientów podwyżek kosztów energii i surowców. Winą za taki stan rzeczy Philips obarcza wytwórców farb i dostawców surowców, którzy według niego nie zrobili dość dużo, by przekonać konsumentów, że farba jest cennym i wartościowym towarem.

Kupię, sprzedam
Jedną z metod na wyrwanie się z matni cen wydaje się być przejęcie kontroli nad dłuższym odcinkiem całego łańcucha poprzez wytwarzanie zarówno surowców, jak i gotowych farb. Nie licząc kilku wyjątków, przedsiębiorstwa tej branży nie realizują tego modelu biznesu. Na przykład, kiedy producent surowców farb, firma Rohm and Hass, kupiła w 1999 r. Morton International, pozyskała przy okazji biznes na farbach stosowanych w przemyśle motoryzacyjnym. Ostatnio sprzedała ten interes firmie Nippon Paint za 230 milionów dolarów.
Firma Akzo Nobel odkryła, że nie jest w stanie utrzymać swojego biznesu na żywicach powłokowych i w 2004 r. sprzedała go za 140 milionów dolarów nowozelandzkiemu producentowi tworzyw Nuplex Industries. Według Philipsa, Akzo mogło kupować od konkurencji porównywalne żywice powłokowe po zbliżonej cenie.
Niektórym dostawcom surowców do farb produkującym także powłoki udało się dzięki handlowaniu tym towarem, na którym sami dobrze wychodzą. Właśnie tak to wygląda w przypadku firmy BASF, wytwarzającej pigmenty i systemy uretanowe, jak i farby dla branży motoryzacyjnej oraz powłoki dla blach zwijanych. Podobnie firma DuPont, zaopatruje producentów farb w dwutlenek tytanu, czyli powszechnie stosowany biały pigment, a także opracowuje własne farby do samochodów.
Coraz częściej jednak dostawcy surowców prezentują postawę unikania prowadzenia biznesów w dziedzinie gotowych farb. Zamiast tego poszukują biznesu, dzięki któremu mogliby poszerzyć zasięg swojego działania i potencjał zysków w dziedzinie materiałów do wyrobu farb. Na przykład, w 2005 r. firma Cytec Industries kupiła do UCB przedsięwzięcie związane ze specjalistycznymi środkami powierzchniowymi. Zakup o wartości 1,8 miliarda dolarów rozszerzył geograficzny zasięg Cytec w Azji i pozwolił tej firmie zająć nową pozycję na szybko rozwijającym się rynku powłok proszkowych i utwardzanych pod wpływem promieniowania. Wykupiona od UCB działalność obejmowała także należącą uprzednio do Solutia and Hoechst produkcję tworzyw do powlekania, którą ta firma pozyskała w 2003 r.

Jean-Marc Durbuis z Cytec twierdzi, że połączenie działań Cytec i UCB pozwoli firmie skupić się na rozwoju technologii farb, takich jak wodne żywice alkidowe i akrylowe, dyspersje poliuretanowe oraz żywice utwardzane światłem ultrafioletowym. Jego zdaniem, rynki obsługiwane przez Cytec rozwijają się w tempie 5-10% rocznie, podczas gdy światowy rynek wlecze się w przybliżeniu w tempie 3%.
W przypadku powłok proszkowych, Cytec dostarcza tworzywa poliestrowe i akrylowe stosowane do wyrobu farb topliwych pod wpływem ciepła. Aby pomóc producentom farb zagospodarować nowe rynki dla proszków utwardzanych pod wpływem UV i poliuretanowych dyspersji utwardzanych UV, firma łączy wiedzę o proszkach z własnym doświadczeniem w dziedzinie tych powłok.

W projekcje innego typu, firma pracuje nad powłokami na blachy w zwojach, mającymi wyeliminować emisję dwutlenku węgla wywołującego efekt cieplarniany. W procesie powlekania cewek, wielkie metalowe arkusze są zazwyczaj malowane farbami zawierającymi rozpuszczalnik w charakterze nośnika. Farba wysycha w piecu, gdzie lotne związki organiczne (VOC) są wyłapywane i spalane. Arkusze metalu są następnie zwijane w zwoje i sprzedawane do zastosowania w zmywarkach do naczyń, lodówkach i innych urządzeniach. Jednak z uwagi na spodziewane wejście w życie zaostrzonych przepisów ochrony środowiska w Kalifornii i w Niemczech, wydzielający się w procesie wypalania dwutlenek węgla musi zostać zredukowany do minimum lub wyeliminowany. Dlatego według Durbuisa, powlekanie blach może zwrócić się w stronę powłok proszkowych lub utwardzanych pod wpływem naświetlania.

Polityka pozyskiwania pomogła także firmie Celanese poszerzyć jej wpływy w świecie surowców do wyrobu farb. Pierwszym krokiem było wykupienie od Clariant w 2003 r. ich interesów związanych z polimerami emulsyjnymi. Kolejnym, zakup w 2005 r. fabryki Vinamul od ICI. Według Helmuta Pluma, dyrektora w tej firmie, interes zrobiony z Clariant uczynił z Cleanese europejskiego lidera w dziedzinie emulsji octan winylu etylen (VAE).
Cleanese udało się już pomóc jej europejskim klientom w wytwarzaniu powłok bazujących na VAE o bardzo niskim poziomie lotnych substancji organicznych. Plum twierdzi, że coraz większe ilości sprzedawanych w Zachodniej Europie powłok budowlanych są praktycznie wolne od VOC. Pozyskanie Vinamul jeszcze bardziej rozszerzyło sprzedaż VAE i pomogło ich amerykańskim klientom znaleźć odpowiedź na podobne naciski na niską zawartość VOC.
W przypadku Air Products & Chemicals, temat fuzji przedsiębiorstw i pozyskiwania jest bardziej złożony. Sprzedany ma zostać ich duży interes związany z polimerami emulsyjnymi, będący częścią spółki joint venture z Wacker Chemie. Niedawno firma pozyskała Tomah Products – wytwórcę specjalistycznych środków powierzchniowo-czynnych, z zamiarem rozszerzenia na branżę powłok chemicznych środków czyszczących i środków do przetwarzania ropy produkowanych przez to przedsiębiorstwo.

Postęp stymulowany ekologią
i oszczędnościami
W rzeczywistości, dzięki wcześniejszej współpracy z Tomah, Air Products mogło przenieść technologię alkoksylanów ich partnera z produktów do czyszczenia na rynek farb z nośnikiem wodnym. Zdaniem Laurie Marshall z Air Products, nowe surfaktanty Carbowet są przeznaczone do farb budowlanych i zastępują środki zmiękczające oparte na etoksylowanych alkilofenolach, które są uciążliwe dla środowiska i podejrzewa się je o zakłócanie pracy gruczołów dokrewnych.
Nowe domieszki są w większości przypadków prostym zastępstwem wkraplanym zamiast etoksylowanych alkilofenoli. Zdaniem Marshalla, pozwolą one na rozszerzenie działalności jego firmy o powłoki budowlane.
Według Gravesa Claytona, połączenie Carbide i Dow Chemical przyspieszyło przyswajanie wiedzy w wielu płaszczyznach. W rezultacie, opracowany przez Dow środek zmętniający używany przy wyrobie papieru jest właśnie przystosowywany do wykorzystania w powłokach. Dzięki środkowi zmętniającemu Ucarhide możliwe będzie ograniczenie korzystania z droższego dwutlenku tytanu.
Mając na uwadze zaostrzające się przepisy ochrony środowiska, Dow, podobnie jak Celanese, dostrzega możliwości otwierające się przed powłokami bazującymi na VAE. Firma opracowała pierwszy z nowej linii polimerów sfunkcjonalizowanych etylenem, który ma mieć lepsze charakterystyki niż zwyczajne VAE. Nowa emulsja Evocar jest odporna na wodę i na sklejanie, takie jakie ma miejsce, gdy pomalowane drzwi przywrą do pomalowanej ramy. Jest to także produkt o niskiej zawartości VOC, który, według Claytona, sprosta nowym kalifornijskim wymaganiom w tym zakresie, wynoszącym 50 g/l.
Ciba Specialty Chemicals opracowuje nowe produkty nie tylko poprzez nabywanie, ale i dzięki transferom technologii z jednej płaszczyzny na inną. Colin C. Mackay z Ciba podaje jako przykład zwyczajową praktykę w firmie, polegającą na przekazywaniu do działu powłok rozwiązań poprawiających trwałość i odporność tworzyw na wpływ niekorzystnych czynników atmosferycznych, takich jak stabilizatory na działanie światła i przeciwutleniacze. Podobnie sprawa wygląda w przypadku opracowywanych pod tworzywa biocydów na bazie jonów srebra, a wykorzystywanych następnie w powłokach.
Ciba opracowuje także fotoinicjatory wykorzystywane w powłokach twardniejących pod wpływem naświetlania. Specjalnie na potrzeby tego rynku opracowuje także, wraz z partnerami z konsorcjum, nowy proces, w którym duże, trójwymiarowe obiekty, takie jak całe nadwozie samochodu, mogłyby zostać wysuszone od razu. Według Eugene V. Sitzmanna, członkowie konsorcjum wynaleźli komorę plazmową wypełnioną gazem obojętnym, takim jak hel, czy azot. Krótki impuls mikrofalowy w komorze wytwarza światło w zakresie UV, które natychmiast wysusza powłoki we wszystkich zakamarkach i szczelinach, do których dotarł gaz. Mackay twierdzi, że to tak, jakby umieścić samochód wewnątrz wielkiej żarówki. Według niego, dzięki tej metodzie nawet najbardziej złożone trójwymiarowe obiekty mogą zostać wysuszone przy minimalnej emisji VOC.

Inwencja i kreatywność najważniejsze
Menedżerowie z Rohm and Hass twierdzą, że ich działalność w dziedzinie surowców do powłok jest często źródłem nowych pomysłów dla innych płaszczyzn interesów. Na przykład, ich styrenowo-akrylowe wydrążone kulki Ropaque zostały opracowane celem zastąpienia droższego dwutlenku tytanu przy produkcji farb. Jednak teraz, jak twierdzi Liz Fernandez, firma odkryła nowy rynek dla tego produktu. Są to filtry przeciwsłoneczne do ochrony osobistej sprzedawane pod nazwą SunSpheres.
Niektóre firmy koncentrują się na odchudzeniu swojego potencjału materiałów do wyrobu farb. Przedsiębiorstwo Eastman Chemical sprzedało w 2004 r. swój biznes w żywicach, firmę Lawter and McWhorter, i obecnie skupiło się na swoich tradycyjnych dodatkach do powłok, promotorach adhezji, rozpuszczalnikach o niskiej zawartości VOC oraz czynnikach koalescencyjnych. David C. Stump stwierdził: „aby zaspokoić potrzeby klientów, poszukujemy metod na podźwignięcie wewnętrznej technologii”. Przykładem jest opracowanie i wprowadzenie dwa lata temu przez Eastmana koalescentów Optifilm do stosowania w recepturach o niskiej zawartości VOC, spełniających nowe kalifornijskie wymagania.
Czy odchudzi się firmę, jak Eastman, czy też powiększy się jej obecność na rynku, jak zrobił to Cytec, dla wszystkich głównych graczy na rynku jest jasne i oczywiste, że kluczem do sukcesu są wciąż inwencja i pomysłowość przy opracowywaniu surowców. 

Na podstawie Chemical & Engineering News
drukuj ten artykuł drukuj ten artykuł  |   poleć artykuł znajomemu poleć artykuł znajomemu
Najświeższe informacje w kanale RSS Najświeższe informacje w kanale RSS (jak używać)