Wskaż Lidera Polskiej Chemii













Logo Chemical Online

System zarządzania środowiskowego w chemii

12.09.2007 19:55:26

Systemy zarządzania. Część III Nowocześnie zarządzana firma chemiczna nie ogranicza się tylko do odpowiedzi na wyzwanie rzucone przez odbiorców produktów i usług, którą jest zapewnienie oczekiwanej przez nich jakości, ale również stara się świadomie oddziaływać ekologicznie z korzyścią dla środowiska.

Ochrona środowiska to ważny punkt na listach priorytetów każdej z dużych firm chemicznych, jednak jak do tej pory małe i średnie przedsiębiorstwa były mało zaangażowane w ten temat. Obecnie wzrasta nie tylko obciążenie ich normami ochrony środowiska, lecz również ciągle nowelizowanymi aktami prawnymi, które z roku na rok przybierają coraz to bardziej restrykcyjnie wymagania. Jedne z drugimi mogą skutecznie współgrać i nawet współgrają, ale jak na razie głównie w dużych przedsiębiorstwach chemicznych. Normy zarządzania środowiskowego, ułatwiając przedsiębiorstwom radzenie sobie z obowiązkowymi przepisami, zapewniają jednocześnie zgodność z przepisami dotyczącymi środowiska, zdrowia i bezpieczeństwa pracowników oraz bezpieczeństwa wyrobu. Jak bardzo istotna jest rola norm serii ISO 14000 w świetle środowiska polskiej chemii - o tym w niniejszym artykule. Nie są to bynajmniej pewnego rodzaju pouczenia, lecz wskazówki dotyczące skutecznego zarządzania ochroną środowiska w przedsiębiorstwie, które posiada miano „przedsiębiorstwa chemicznego”.

Sięgając wstecz
Norma ISO 14001 została opracowana na podstawie brytyjskiej normy BS 7750 z roku 1992, która między innymi zawierała wytyczne dotyczące uczestnictwa w programach badań nad skutkami ekologicznymi stosowanych rozwiązań technicznych. Założenia tej normy opierały się na normie dotyczącej zarządzania jakością. W roku 1994 nastąpiła nowelizacja tej normy uwzględniająca doświadczenia organizacji wdrażających system w oparciu o jej wymagania. Pomimo, że norma miała charakter normy krajowej była ona wykorzystywana przez wiele organizacji na całym świecie. Ostateczna wersja ISO 14001 ustanowiona została w roku 1996, a jej ostatnia nowelizacja pojawiła się w Polsce w roku 2005 (17 maja 2005 r.) jako PN ISO 14001:2005. Norma ta wprowadziła do polskiego systemu normalizacyjnego normę EN ISO 14001:2004 opublikowaną 15 listopada 2004 r.

Czy tylko jedna norma ISO, czy może rodzina ISO?
System Zarządzania Jakością wg ISO 9001, jak i System Zarządzania Środowiskowego wg ISO 14001 nie ograniczają się wyłącznie do jednej i podstawowej normy dotyczącej wymagań systemowych. Są to systemy, które są wspomagane innymi normami, stanowiącymi rodzinę norm. Najprościej jest jednak to wyjaśnić powracając do poprzedniego artykułu nawiązującego do normy ISO 9001:2000, która stanowi wytyczne do systemu zarządzania jakością. Należy podkreślić, że wchodzi ona w skład zestawu norm systemu zarządzania jakością ułatwiającego wzajemne korzyści i porozumienie w kontaktach na rynku, zarówno krajowym i zagranicznym. Ten zestaw, to rodzina norm ISO 9000, z których najważniejsze to:
• ISO 9000:2000, która opisuje podstawy systemów zarządzania jakością i przedstawia terminologię dotyczącą systemów zarządzania jakością,
• ISO 9001:2000, wyszczególnia wymagania dotyczące systemów zarządzani jakością w celu zastosowania w przypadkach, w których organizacja musi wykazać zdolność do dostarczenia wyrobów zaspokajających potrzeby klientów i do spełnienia odpowiednich wymagań prawno-administracyjnych,
• ISO 9004, dostarcza wytycznych dotyczących systemów zarządzania jakością, w tym wytycznych nieustannego doskonalenia, które przyczynia się do uzyskania satysfakcji klientów organizacji i innych stron zainteresowanych.

Podobnie jest w przypadku norm serii ISO 14000, gdzie do głównych pozycji rodziny norm ISO 14000 należą:
• Norma ISO 14001:2004, która określa wymagania umożliwiające sformułowanie polityki i celów z uwzględnieniem wymogów prawnych i informacji o aspektach środowiskowych,
• Norma ISO 14004:2004, zawiera informacje przydatne w procesie wdrażania systemu.
oraz
• Norma ISO 19011:2003, zawiera wymagania dotyczące zasad postępowania przy auditowaniu systemu zarządzania środowiskowego,

a także normy dotyczące eko-etykietowania:
• Norma ISO 14020:2000 „Etykiety i deklaracje środowiskowe. Ogólne zasady”,
• Norma ISO 14021:1999 „Etykiety i deklaracje środowiskowe. Deklaracje środowiskowe (Rodzaj II etykietowania środowiskowego)”,
• Norma ISO 14024:1999 „Etykiety i deklaracje środowiskowe. Rodzaj I etykietowania środowiskowego. Zasady i procedury”,
• Norma ISO/TR14025:2000 „Etykiety i deklaracje środowiskowe. Rodzaj III deklaracji środowiskowych”

oraz normy dotyczące oceny efektywności działań środowiskowych:
• Norma ISO 14015:2001 „Zarządzanie środowiskowe. Ocena środowiskowa lokalizacji organizacji”,
• Norma ISO 14031:1999 „Zarządzanie środowiskowe Ocena efektów działalności środowiskowej. Wytyczne”,
• Norma ISO/TR 14032:1999 „Zarządzanie środowiskowe. Przykłady oceny efektów działalności środowiskowej (EPE)”

i normy dotyczące analizy cyklu życia:
• Norma ISO 14040:1997 „Zarządzanie środowiskowe. Ocena cyklu życia. Zasady i struktura”,
• Norma ISO 14041:1998 „Zarządzanie środowiskowe. Ocena cyklu życia. Określenie celu i zakresu oraz analiza zbioru danych”,
• Norma ISO 14042:2000 „Zarządzanie środowiskowe. Ocena cyklu życia. Ocena wpływu cyklu życia”,
• Norma ISO 14043:2000 „Zarządzanie środowiskowe. Ocena cyklu życia. Interpretacja cyklu życia”,
• Norma ISO/TR14048:2002 „Zarządzanie środowiskowe. Ocena cyklu życia. Format dokumentowania danych”,
• Norma ISO/TR14049:2000 „Zarządzanie środowiskowe. Ocena cyklu życia. Przykłady stosowania ISO 14041 do określenia celu i zakresu oraz analizy zbioru danych”,

a także norma dotycząca terminologii:
• ISO 14050:2002 „Zarządzanie środowiskowe. Terminy”

Oczywiście jedynie norma ISO 14001 stanowi podstawę do certyfikacji systemu zarządzania środowiskowego. Pozostałe normy są zbiorem wytycznych i wskazówek oraz narzędzi wykorzystywanych przez przedsiębiorstwa do ich użytku wewnętrznego i doskonalenia. Ponadto niektóre normy są często wykorzystywane odrębnie bez powiązania z systemem zarządzania środowiskowego. Norma ISO 14001 odgrywa w zakresie zarządzania środowiskowego podobną rolę jak normy ISO serii 9000 dla zarządzania Jakością. Oczywiście po raz kolejny należy zaznaczyć, że wdrożenie i certyfikacja systemów zgodnie z normą ISO 9001:2000, jak i EN ISO 14001:2005 są dobrowolne i dostarczają praktyczne oraz realne rozwiązania problemów jakościowych i środowiskowych. Są to instrumenty stanowiące skuteczne i proste narzędzia ciągłej poprawy i doskonalenia systemu organizacyjnego przedsiębiorstwa. Narzędzia zarządzania środowiskowego mają pomóc przedsiębiorstwu w realizacji polityki, celów i zadań środowiskowych. Jednakże, powracając do ISO 14001, należy zwrócić uwagę, na to, że wdrożenie systemu środowiskowego pozwala na skuteczną ocenę wpływu działalności przedsiębiorstwa na środowisko naturalne, działań w celu zminimalizowania negatywnych oddziaływań na środowisko oraz kontroli efektów tych działań w stosunku do otoczenia.

ISO 14000, a środowisko
Jednym ze sposobów na ograniczenie niekorzystnego oddziaływania na środowisko jest wdrożenie Systemu Zarządzania Środowiskowego. Wdrożony i certyfikowany system zarządzania środowiskowego to dowód zaangażowania firmy w ochronę środowiska. Przedsiębiorstwa chemiczne coraz częściej wykazują zainteresowanie podejmowaniem zdecydowanych działań mających na celu zapewnienie przyjaznego wpływu na środowisko, nie tylko ze względu na coraz bardziej zaostrzające się przepisy prawne, ale również ze względu na kształtowanie swojej polityki ekonomicznej oraz rosnącej świadomości ekologicznej. Wzrost troski, zarówno o sprawy środowiska jak i jego zrównoważony rozwój, to odpowiedź na pogłębiającą się degradację środowiska.

Sposób podejścia do tworzenia i funkcjonowania systemu zarządzania środowiskowego w normie ISO 14001 jest zgodny z koncepcją przyjętą w normie ISO 9001, która polega na kompatybilności rozwiązań systemowych, umożliwiających w praktyce bieżącą lub przyszłościową integrację systemów w przedsiębiorstwie. Z tego też powodu nie będę się szczegółowo rozwodził na temat przedmiotowego zakresu normy ISO 14001, gdzie w wymaganiach można odnaleźć analogię do stosownych wymagań dotyczących aspektów jakościowych w zarządzaniu jakością. Zarządzanie środowiskowe, zgodnie z ISO 14001, wymaga ustanowienia polityki środowiskowej, celów i wynikających z nich zadań środowiskowych, a także przestrzegania wymagań prawnych. Podobnie, jest w przypadku wymagań dotyczących odpowiedzialności, kompetencji, zapewnienia zasobów oraz wyznaczenia ze strony kierownictwa pełnomocnika ds. systemu środowiskowego.
Tak jak w normie ISO 9001:2000 podobnie w normie ISO 14001:1996 (EN ISO 14001:2005) istnieje obowiązek przeglądów wykonywanych przez kierownictwo, konieczność prowadzenia szkoleń podnoszących świadomość i kompetencje personelu, obowiązek nadzoru nad dokumentacją i zapisami, prowadzenia pomiarów i monitorowania, identyfikowania niezgodności oraz prowadzenia działań korygujących i zapobiegawczych, a także auditów wewnętrznych systemu zarządzania środowiskowego.
Wpływ na środowisko każdego z przedsiębiorstw chemicznych jest ogromy, a głównym celem normy EN ISO 14001:2005 jest pomoc przedsiębiorstwom, niezależnie od ich charakteru działalności (zajmujących się produkcją, transportem, czy dystrybucją), wielkości i rodzaju, w zarządzaniu wpływem ich działań na środowisko. Minimalizacja działań, wyrobów i usług na środowisko oraz efektywne wykorzystanie dostępnych zasobów na każdym etapie prowadzonej działalności to jeden z głównych procesów zarządzania środowiskowego. Nie należy się tutaj ograniczać wyłącznie do przedsiębiorstw z branży chemicznej, również energetyka, górnictwo i hutnictwo metali kolorowych, hutnictwo aluminium, a także przemysł samochodowy potrzebują skutecznego zarządzania środowiskowego. Wracając jednak do chemii, należy zastanowić się jaki wpływ na środowisko mają zanieczyszczenia i jakie są źródła ich powstawania oraz w jaki sposób można je skutecznie ograniczać lub nawet eliminować. Spośród wybranych źródeł zanieczyszczeń pochodzących z przemysłu chemicznego, na które należy zwrócić szczególną uwagę są między innymi:
- emisja zanieczyszczeń do atmosfery w postaci:
• gazów i par związków chemicznych: dwutlenku siarki, tlenków azotu, węgla i fluoru, lotnych związków rtęci, siarki oraz węglowodorów aromatycznych, amoniaku i dioksyn
• cząstek stałych nieorganicznych i organicznych (pyłów): popiół lotny, sadza, pyły z produkcji cementu, związki ołowiu, miedzi, chromu, kadmu i innych metali ciężkich,
- ścieki zawierające między innymi metale ciężkie zanieczyszczające wody powierzchniowe, gruntowe i podziemne,
- odpady poprodukcyjne /hałdy/ (np.: uwodnione siarczany wapnia, magnezu, baru, ołowiu i cynku, oraz arseniany, węglany, tlenki i wodorotlenki żelaza i cynku i odpady gumowe oraz inne),
które niekorzystnie wpływają na skażenie atmosfery (efekt cieplarniany - najważniejszym gazem atmosferycznym przyczyniającym się do powstawania efektu cieplarnianego jest dwutlenek węgla, a także metan, tlenek azotu, ozon i freony; zubożenie warstwy ozonowej i zasobów naturalnych) oraz powodują powstawanie kwaśnych deszczów, a także niekorzystnie wpływają na skażenie wody, która w najbliższym czasie może stać się źródłem alternatywnej i odnawialnej energii. Proces odnawiania (samooczyszczania) wód jest procesem naturalnym, zachodzącym stale w przyrodzie, jednak wody silnie zanieczyszczone tracą zdolność do samooczyszczania i część lub wszystkie nagromadzone w nich zanieczyszczenia docierają w końcu do mórz i oceanów. Powodują tam skażenie różnych organizmów, w tym morskich ryb, będących ważnym źródłem wyżywienia ludzi. Degradacja i skażenie gleby, to nie tylko degradacja środowiska roślinnego (lasy, uprawy, itp.), ale również degradacja człowieka, który bez zasobów roślinnych wyginie.

Do związków chemicznych, które głównie zanieczyszczają środowisko w postaci par i gazów należą:

Związki azotu
W atmosferze występuje wiele związków azotu: tlenek azotu (NO), dwutlenek azotu (NO2), podtlenek azotu (N2O), nadtlenek azotu (NO3), trójtlenek azotu (N2O3), pięciotlenek azotu (N2O5), amoniak (NH3) oraz kwasy: azotawy (HNO2) i azotowy (HNO3), które są niebezpiecznymi zanieczyszczeniami atmosfery. W szczególności groźne są tlenek azotu oraz dwutlenek azotu. Mogą się one kolejno utleniać do pięciotlenku azotu, który w obecności pary wodnej tworzy kwas azotowy (HNO3), jeden ze składników kwaśnych deszczów.

Związki siarki
Zanieczyszczenie atmosfery powodują gazowe związki siarki - SO2, SO3, H2S, kwas siarkowy H2SO4 i siarczany różnych metali. Dwutlenek siarki jest bezbarwnym i silnie toksycznym gazem o duszącym zapachu. Powstaje między innymi w wyniku spalania zanieczyszczonych siarką paliw stałych i płynnych (np. węgla, ropy naftowej). Dwutlenek siarki utrzymuje się w powietrzu przez kilka dni i w tym czasie może się przemieścić na bardzo duże odległości. W powietrzu SO2, utlenia się do SO3, a ten z kolei łatwo reaguje z wodą (z parą wodną zawartą w powietrzu) tworząc kwas siarkowy (H2SO4), który jest jednym ze składników kwaśnych deszczów.
Tlenek węgla powstaje w wyniku niezupełnego spalania węgla lub jego związków. Jest gazem silnie toksycznym. Jest gazem bez smaku, zapachu i barwy, więc jest szczególnie niebezpieczny.
Dwutlenek węgla powstaje podczas wszelkich procesów spalania paliw stałych, ciekłych i gazowych. Nadmierna jego emisją do atmosfery narusza równowagę biologiczną.
Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne są związkami chemicznymi zbudowanymi z węgla i wodoru. Węglowodory pojawiają się w powietrzu w wyniku parowania lub spalania paliw, głównie węgla, ropy naftowej i ropopochodnych.
Jakie wiec każde z przedsiębiorstw chemicznych powinno podjąć działania, aby ograniczyć lub też wyeliminować niekorzystne działanie na środowisko? Pierwsza podstawowa zasada, to odpowiednia polityka środowiskowa, która powinna odpowiadać charakterowi przedsiębiorstwa (produkcja, dystrybucja) i skali wpływu jego wyrobów lub usług na środowisko. Kolejny i też ważny czynnik to zobowiązanie przedsiębiorstwa do ciągłego doskonalenia w zakresie zarządzania środowiskowego i zobowiązanie do spełniania wymagań wynikających z ustawodawstwa i przepisów prawnych dotyczących środowiska.
Co do przepisów prawnych dotyczących środowiska, to ich mnogość i zakres wymagań jest ogromny. Ponad 200 aktów prawnych pośrednio i bezpośrednio dotyczy środowiska, a do najważniejszych należy zaliczyć:
• Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. (Dz.U. 2001 nr 62, poz. 627) i 27 innych aktów powiązanych z ustawą (ustawa określa zasady ochrony środowiska oraz warunki korzystania z jego zasobów z uwzględnieniem wymagań zrównoważonego rozwoju, czyli rozwoju społeczno-gospodarczego, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspakajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia jak i pokoleń przyszłych),
• Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. 2001 nr 62, poz. 628) i 19 innych aktów powiązanych z ustawą,
• Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz.U. 2001 nr 63, poz. 638) i przynajmniej jeden akt prawny z nią powiązany,
• Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz.U. 2001 nr 63, poz. 639) i 4 inne akty powiązane z ustawą (przedsiębiorca wprowadzający na rynek krajowy produkty w opakowaniach ma obowiązek zapewnienia odzysku, w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych),
• Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. 2005 nr 180, poz. 1495) i 3 inne akty powiązane z ustawą,
• Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. 2001 nr 115, poz. 1229) i 5 innych aktów powiązanych z ustawą,
• Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków (Dz.U. 2001 nr 72, poz. 747) i przynajmniej jeden akt prawny z nią powiązany,
• Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. 2003 nr 207, poz.2016 - tekst jednolity),
• Ustawa z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz.U. 2001 nr 11, poz. 84) i 7 innych aktów powiązanych z ustawą,
• Ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (Dz.U. 2004 nr 3, poz. 20 – tekst jednolity) i 2 inne akty powiązane z ustawą,
• Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz.U. 2003 nr 229, poz. 2275),
• Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową (Dz.U. 2004 nr 121, poz. 1263) i 6 innych aktów powiązanych z ustawą,
• Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. 2004 nr 92, poz. 880) i 3 inne akty powiązane z ustawą oraz
• Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2001 nr 112, poz. 1198) i wiele, wiele innych.

Wymagania prawne, to nie tylko polityka środowiskowa, ale również podstawowe kryterium stosowane przy identyfikacji i ocenie aspektów środowiskowych, które powinny być ujęte w procedurze dotyczącej identyfikacji aspektów środowiskowych. W normie ISO 14001:2004 przedsiębiorstwo jest zobowiązane do udokumentowania informacji związanych z aspektami środowiskowymi. Zgodnie z wymaganiami normy przedsiębiorstwo powinno ustanowić, wdrożyć i utrzymywać procedurę identyfikacji i dostępu do wymagań prawnych i innych, związanych z funkcjonowaniem organizacji oraz jej aspektami środowiskowymi. Zadaniem przedsiębiorstwa jest zidentyfikowanie tych wymagań prawnych, które jego dotyczą. Przed przystąpieniem do określenia wymagań prawnych dotyczących organizacji przedsiębiorstwo musi zidentyfikować swoje aspekty środowiskowe, a następnie powiązać je z wymaganiami prawnymi, których jak powyżej napisałem jest bardzo dużo i nie tylko w postaci polskich aktów prawnych, ale również w postaci aktów prawnych UE. Poza powszechnie obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi istnieją również przepisy o charakterze regionalnym. Zaliczają się do nich rozporządzenia wojewody publikowane w dzienniku urzędowym wojewody, uchwały gminy czy plan zagospodarowania przestrzennego. Spełnianie środowiskowych wymagań prawnych i innych dotyczących działania organizacji jest warunkiem koniecznym dla certyfikacji systemu na zgodność z wymaganiami normy PN-EN ISO 14001:1998.

Po co to komu?
Po co komu wdrażanie, czy nawet certyfikacja systemu zarządzania środowiskowego? A mianowicie po to, aby zmniejszyć ilości wytwarzanych zanieczyszczeń i odpadów oraz zredukować koszty ich utylizacji, poprawić warunki pracy w wyniku zmniejszenia oddziaływań środowiskowych oraz zwiększyć produktywność poprzez optymalizację zużycia energii i surowców. Są to istotne czynniki ze strategicznego punktu widzenia w zakresie zagrożeń środowiskowych. Tak jak pisałem w poprzednim artykule dotyczącym systemu jakości wg ISO 9001:2000, tzw. firmy Wielkiej Syntezy Chemicznej (WSCh) poza wdrożonym i certyfikowanym systemem jakości wg ISO 9001 posiadają również wdrożone i certyfikowane systemy zarządzania środowiskowego zgodnie z ISO 14001 i to nie tylko ze względu na korzyści wewnętrzne, ale również ze względu na korzyści zewnętrzne do których między innymi nalezą: poprawa stanu środowiska otoczenia, poprawa relacji pomiędzy organizacją a lokalną społecznością, zwiększone zaufanie klientów, nowe możliwości rynkowe, a także oferowanie lepszych warunków prorozwojowych dla potencjalnych inwestorów. Posiadanie certyfikatu ISO 14001 przynosi wymierne korzyści również w postaci podnoszenia prestiżu przedsiębiorstwa na rynku krajowym i międzynarodowym, obniżania kosztów ekologicznych (niższe opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska) oraz możliwości szerszego dostępu do preferencyjnych kredytów. Zarządzanie środowiskowe obejmuje całość problemów wpływających na strategię i konkurencyjność. Istnieją jednak przedsiębiorstwa chemiczne, które nie mają ani wdrożonego, ani certyfikowanego systemu zarządzania środowiskowego zgodnie z normą ISO 14001, a realizują politykę środowiskową w ramach procesów systemu jakości objętych normą ISO 9001:2000. Działania procesowe w zakresie ochrony środowiska sprowadzają się głównie do realizacji obowiązków wynikających z przepisów dotyczących ochrony środowiska (odpady chemiczne, odpady opakowaniowe, opakowania, itp.). Proces wdrażania ISO 14001 należy traktować jako inwestycję, na którą nie zawsze jest stać małe i średnie przedsiębiorstwa chemiczne. Wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego wiąże się z poniesieniem przez firmę pewnych kosztów. Nie są to jednak wielkie koszty, a bynajmniej nie są to koszty niezbędne do spełnienia wymagań prawnych z zakresu ochrony środowiska (np. koszt budowy filtrów). Koszty wdrożenia systemu zarządzania środowiskowego, to właściwie koszty szkoleń, doradztwa oraz koszty zasobów ludzkich (zależnie od wielkości i profilu działalności firmy, skali oddziaływań na środowisko), a także doposażenia technicznego. Dla wielu przedsiębiorstw chemicznych brak negatywnego oddziaływania na środowisko jest trudny lub zupełnie niemożliwy do osiągnięcia. Głównym celem, jaki mogą założyć i osiągnąć to tylko ciągłe zmniejszanie negatywnego wpływu na środowisko. Dla jego realizacji konieczne jest ustalenie w przedsiębiorstwie skutecznych metod identyfikacji swoich zagadnień środowiskowych, realizowanych poprzez odpowiednie zarządzanie procesami, okresowej weryfikacji swojej działalności środowiskowej, a także poddawaniu się obiektywnej ocenie zewnętrznej, czy to audytorskiej, czy społecznej. System zarządzania środowiskowego nie tylko ułatwia przedsiębiorstwom minimalizowanie ryzyka związanego z zanieczyszczeniem środowiska, ale także wytycza kierunki ku zrównoważonemu rozwojowi. Bo przecież skuteczna ochrona środowiska zapobiega powstawaniu zagrożeń i jest ściśle związana z oszczędnością surowców, materiałów i energii. Chroniąc środowisko obniżamy koszty produkcji i zwiększamy poczucie bezpieczeństwa społeczeństwa, a wdrażając działania zgodne ISO 14001 racjonalnie rozwijamy firmę. Wybór strategii proekologicznej firmy zależy nie tylko od decyzji kierownictwa, ale również od potrzeb spełniania wymogów prawa, które może już za kilka lat zaowocują „czystszym środowiskiem”.
drukuj ten artykuł drukuj ten artykuł  |   poleć artykuł znajomemu poleć artykuł znajomemu
Najświeższe informacje w kanale RSS Najświeższe informacje w kanale RSS (jak używać)